Video Marktupdate: de rente stijgt, de markten houden stand

Een wereldwijde stijging van de langetermijnrente

De recente rentestijging is mondiaal en heeft verschillende oorzaken.

Eén van de belangrijkste verklaringen is de stijging van de energieprijzen als gevolg van de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Op een moment waarop de inflatie al opnieuw licht toenam, doorbrak de prijs van Brent-olie de grens van 100 dollar per vat, en kwamen de Europese gasprijzen ook onder druk te staan. Daardoor houden beleggers nu rekening met een inflatie die langer hoog zal blijven. Ze vragen een hogere vergoeding voor het aanhouden van obligaties om hun toekomstige koopkracht te beschermen. En dat duwt uiteraard de rente hoger.

Daarnaast zijn de financieringsbehoeften wereldwijd sterk toegenomen.

Overheden zitten met oplopende begrotingstekorten en bestaande schulden die om herfinanciering vragen. Tegelijk investeren grote technologiebedrijven enorme bedragen in de AI-infrastructuur. Beide hebben dus enorme bedragen nodig, dat ze deels financieren via obligatie-uitgiftes. Dan speelt de wet van vraag en aanbod: hoe meer partijen kapitaal zoeken, hoe hoger het prijskaartje ervan wordt, want ontleners moeten de hogere rendementen bieden om investeerders te overtuigen.

Moeten we ons nu zorgen maken over de stijgende rente? Wel, die evolutie vraagt zeker de nodige opvolging. Zo groeit bijvoorbeeld de aandacht voor de Amerikaanse overheidsschuld. Ze overschreed onlangs de grens van de 40.000 miljard dollar en wakkerde zo het debat rond de gezondheid van de overheidsfinanciën verder aan. Ook obligatiemarkten ondervonden al last van de recente rentestijging. Mochten de rentes nog verder oplopen, dan kan dat extra druk zetten op de waarderingen van obligaties, maar ook van aandelen.

Hogere rentevoeten maken ook voor gezinnen financiering duurder en dat kan de koopkracht van consumenten aantasten. Consumptie vertegenwoordigt ongeveer twee derde van het Amerikaanse bbp. We mogen het belang ervan dan ook niet onderschatten.

Hogere rentetarieven zijn dus doorgaans geen positief gegeven voor financiële markten, maar het huidige renteniveau blijft verenigbaar met een omgeving van positieve economische groei. Vooral in de Verenigde Staten laten de sterke economische activiteit en de gezonde financiële positie van bedrijven wat hogere en ook wat meer normale rentevoeten toe dan deze van het voorbije decennium, waarin de rentevoeten ook uitzonderlijk laag stonden.

Bedrijfswinsten blijven de markten ondersteunen

Ondanks de stijgende rentevoeten presteren de aandelenmarkten sinds het begin van het jaar goed. De belangrijkste verklaring daarvoor ligt in de sterke bedrijfsresultaten.

De zogenaamde hyperscalers, de grote cloudspelers die datacenters bouwen en uitbaten, doen massale investeringen in de ontwikkeling van AI en deze vertalen zich in een bijzonder sterke groei van omzet en winst.

De waardecreatie binnen de technologiesector verspreidt zich vandaag ook veel breder over het volledige AI-ecosysteem. Vroeger konden enkel grote Amerikaanse technologiereuzen ervan profiteren, maar op vandaag genieten ook tal van andere bedrijven ervan. Denk aan producenten van halfgeleiders, geheugenchips, glasvezelverbindingen, maar ook van koelsystemen en elektriciteitsnetwerken.

De winstgroei beperkt zich niet enkel tot dit ruimere AI-ecosysteem. In de Verenigde Staten zien we de winstgroei in de meeste sectoren terugkomen. In Europa blijft ze voorlopig meer geconcentreerd in bijvoorbeeld energie en financiële dienstverlening.

Die winstgroei is belangrijk omdat ze de markten op een gezonde manier ondersteunt. De bedrijfswinsten stegen de voorbije weken zelfs sneller dan de beurskoersen waardoor de waarderingen meer evenwichtig werden. En dat geldt in het bijzonder voor technologiebedrijven, waarvoor de waarderingen vandaag op een redelijker niveau liggen dan eind 2025.

Voor beleggers is dat een geruststellend signaal. Want als winstgroei standhoudt, hebben markten een steviger fundament om periodes van volatiliteit op te vangen.

De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen: impact op de markten?

De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november kunnen in de aanloop ervan voor extra volatiliteit zorgen omdat beleggers zich afvragen welke gevolgen de uitslag kan hebben voor de financiële markten.

Historisch gezien leiden tussentijdse verkiezingen vaak tot een verzwakking van de meerderheid van de zittende president in het Huis van Afgevaardigden. Recente peilingen wijzen ook nu in deze richting. De strijd om de Senaat zal spannender blijven. Maar een verdeeld bestuur is in de Verenigde Staten eerder de norm dan de uitzondering. Het feit dat het handelsbeleid en het buitenlands beleid grotendeels een bevoegdheid van de president blijven, maakt dat de impact van de midterms op de financiële markten eerder beperkt zal blijven. De financiële markten worden op langere termijn immers vooral gestuurd door bedrijfswinsten, economische groei en het beleid van de centrale banken. Veeleer dan door de kleur van de politieke meerderheid in de VS.