De Fed, barometer voor de wereldeconomie

Fed in de spotlight

Naarmate het mandaat van Jerome Powell als voorzitter van de Amerikaanse centrale bank ten einde loopt – voorzien op 15 mei 2026 – groeit de aandacht voor zijn opvolging. Intussen is ook de naam van zijn beoogde opvolger bekend: president Trump nomineerde  Kevin Warsh als nieuwe voorzitter. Kevin Warsh staat bekend om zijn kritische houding tegenover ruim monetair beleid en zijn strikte focus op inflatiebeheersing. Analisten verwachten dan ook dat hij het vertrouwen en de geloofwaardigheid in het monetair beleid verder zal versterken.

Toch draait het om méér dan één persoon. De Fed is een van de meest invloedrijke financiële instellingen ter wereld, omdat haar beslissingen rechtstreeks doorwerken in het rentebeleid, de financieringsvoorwaarden én de waardering van tal van beleggingsinstrumenten.

Die invloed komt voort uit haar wettelijke opdracht. De Fed moet het rentebeleid afstemmen op drie doelstellingen: maximale tewerkstelling en stabiele prijzen. Twaalf leden van het Federal Open Market Committee komen acht keer per jaar samen om het beleid bij te sturen op basis van economische data en risicoanalyses. Via haar beslissingen en communicatie biedt de Fed een overzichtelijk beeld van de richting waarin de Amerikaanse economie evolueert. En precies daarom beschouwen veel beleggers de centrale bank als economische barometer.

Maar de voorbije weken ging de discussie een hele andere kant uit. Het Amerikaanse ministerie van Justitie startte een onderzoek naar Jerome Powell in verband met renovatiekosten van Fed-gebouwen. Powell zag daarin een aantasting van de onafhankelijkheid van de instelling. En dat raakt een gevoelige snaar.

De onafhankelijkheid van een centrale bank vormt immers de basis van vertrouwen in het functioneren van de markten. Het staat buiten kijf dat beleidsrentes moeten gebaseerd zijn op economische inzichten, niet op wat politiek goed uitkomt. Enkel als onafhankelijk orgaan kan de Fed geloofwaardig hoeden over stabiele inflatieverwachtingen en langetermijnrentes.

Signaalgever voor de markten

Het is opvallend dat, ondanks de spanningen rond het onderzoek naar Jerome Powell, de markten tot dusver vrij beheerst reageerden. De rente op Amerikaanse staatsobligaties bleef stabiel, en ook de volatiliteit bleef beperkt – ondanks de toenemende mediabelangstelling. We zagen wel meer beweging in zogenoemde ‘veilige havens’ zoals goud, terwijl de dollar licht verzwakte.

Vanwaar die onverschilligheid? Markten reageren niet alleen op de ernst van een gebeurtenis, maar ook op de kans dat ze tastbare gevolgen zal hebben, op de timing én op de manier waarop ze het beleid kan beïnvloeden. Veel analisten verwachten dat het lopende onderzoek zonder gevolg zal blijven, waardoor het directe markteffect beperkt blijft.

Belangrijker nog: beleggers beschouwen onafhankelijkheid niet als een zwart-witvraag. Het is geen schakelaar die aan of uit staat, maar eerder een gradueel gegeven. Zolang de manier waarop de Fed beslissingen neemt herkenbaar blijft, houden markten vast aan het basisscenario, en niet aan extreme uitkomsten.

Toch verdient het onderwerp blijvende aandacht. In crisissituaties is het net die onafhankelijkheid die de centrale bank de ruimte geeft om kordaat op te treden – als een geloofwaardige noodrem.

Ook juridisch blijven er ontwikkelingen om op te volgen: het Amerikaanse Hooggerechtshof buigt zich binnenkort over dossiers rond de reikwijdte van het presidentieel gezag ten aanzien van onafhankelijke agentschappen. Die uitspraken kunnen op langere termijn meebepalen hoe beleggers de autonomie van instellingen zoals de Fed inschatten.

Wat betekent het voor uw portefeuille?

Waarom bewegen markten zo sterk mee met beslissingen van de Fed? Omdat monetair beleid vaak een kettingreactie uitlokt. Als de centrale bank de financiële voorwaarden versoepelt of net verstrakt, beïnvloedt dat eerst de kortetermijnrente. Die beweging zet zich door in de rest van de rentecurve, naargelang de verwachtingen over economische groei en inflatie. Die renteveranderingen hebben directe gevolgen voor de waarde van obligaties: als het rendement stijgt, daalt de koers – en omgekeerd. Maar ook de financieringskosten in de reële economie veranderen mee. Gezinnen en bedrijven voelen dat effect op termijn in hun leningen, investeringen en consumptie.

Op welke manier voelt u dat concreet in uw beleggingsportefeuille?

• Obligaties reageren doorgaans het snelst op rentewijzigingen en marktverwachtingen. Belangrijk is niet om te voorspellen wat het volgende rentebesluit zal zijn, maar om ervoor te zorgen dat het obligatiedeel van uw portefeuille qua looptijden, rentegevoeligheid en kredietkwaliteit past binnen uw risicoprofiel en beleggingshorizon.
  
  

• De dollar beweegt in functie van renteverschillen tussen muntzones. Een daling van de Amerikaanse rente kan druk zetten op de munt. Maar dat is geen ijzeren wet. Als bijvoorbeeld ook de Europese Centrale Bank haar rente verlaagt, blijft het renteverschil min of meer gelijk – en verandert er weinig aan de dollarkoers. Hoe dan ook hangt de evolutie van een munt af van een veelheid van factoren, en is daarom bijzonder moeilijk te voorspellen.   Voor Europese beleggers betekent dit dat de prestatie van een in dollar genoteerd actief in euro's kan schommelen, zonder dat die beweging volledig te verklaren is door het beleid van de Fed.
  
  

• Amerikaanse aandelen maken vaak een belangrijk deel uit van een gediversifieerde portefeuille – omwille van hun gewicht in wereldindexen en de rol van de VS als motor van innovatie en winstgroei. Toch is hun reactie op de Fed niet altijd gelijklopend: sommige sectoren zijn gevoeliger aan renteveranderingen dan andere. Op langere termijn blijven de fundamenten bepalend: de kwaliteit van het management, het vermogen om stabiele kasstromen te genereren en een gezonde financiële structuur.